Systeemkapitalisme
De automobielindustrie is in crisis en Detroit in zak en as. De CEO’s van Ford, Chrysler en General Motors smeken in Washington om een staatssteun van zestien miljard euro. Ook Parijs, Berlijn en Brussel hebben de noodvlag gehesen. Sarkozy en Merkel zweten zich een zwembad op plannen de nationale autofabrieken te redden. Europees eurocommissaris van industrie Verheugen probeert iedereen van hulp te overtuigen. Na de systeembanken zijn nu dus de systeemindustrieën aan de beurt gered te worden.
De grote Europese aandacht voor de auto-industrie is te begrijpen wanneer we de statistieken erbij halen. Het belang van de Europese auto-industrie is groot. Niet China of Amerika zijn de grootste producenten van auto’s maar Europa is dat: 34 procent van de wereldproductie vindt bij ons plaats. Er werken twee miljoen directe werknemers terwijl acht tot tien miljoen werknemers indirect hun brood in deze industrie verdienen. Daarmee is de auto-industrie de grootste industriële sector in Europa. Het omvallen betekent een grote werkloosheid én ontwrichting van de samenleving.
Toch is de crisis in de auto-industrie niet van de laatste twee maanden, dus de maanden waarin de kredietcrisis woedt. Integendeel, deze industrie kalft al meer dan drie jaar af met een versnelling in de eerste helft van dit jaar. De gestage terugval van de autoverkoop heeft alles te maken met de stijging van de brandstofprijzen. Klanten zijn niet gek en blijken zeer goed in staat te rekenen en kiezen/kozen massaal voor kleinere auto’s. De hybrides zijn niet aan te slepen. Wel is het waar dat de consument sinds oktober de hand op de knip houdt en de aanschaf van een nieuwe auto überhaupt uitstelt.
Amerika en Europa willen de auto-industrie steunen, maar niet zomaar. De economen rond Oboma zeiden vorige week al dat er geen blanco-checks worden uitgedeeld. De autofabrikanten zullen met solide plannen moeten komen die de belastingbetalers kunnen overtuigen dat hun geld zal helpen. Ook kregen de CEO’s van GM, Ford en Chrysler een flinke veeg uit de pan omdat zij met de privé-jet van de zaak in Washington kwamen bedelen. David Axelrodt, adviseur van Obama, zei: '… I hope automakers come back to Congress, hopefully on commercial flights.'
Ook Europa staat niet onverdeeld te juichen over de staatssteun die op handen is. Europarlementarier Sophie in ’t Veld zei hierover toen vorige week in Europarlement over de staatssteun werd gesproken: 'Als we nu autofabrikanten steunen, belonen we hun foute gedrag in het verleden.'
Dat is natuurlijk het probleem van Europa én Amerika: wat gaan de autofabrikanten met het belastinggeld doen? Zullen ze eindelijk de auto’s maken waar de consument al drie jaar om vraagt, dus innovatieve milieuvriendelijke en energiezuinige wagens, of doen ze dat niet?
Laten we de feiten onder ogen zien: de auto-industrie heeft slecht ondernemerschap getoond. Het was stekeblind voor de veranderingen en geen nieuwe producten ontwikkeld. Zulke bedrijven verdienen het om in de vrije markteconomie ten onder te gaan. Maar omdat de auto-industrie nu tot systeemindustrie is gepromoveerd, gebeurt dat even niet. Het kapitalisme wordt door de crisis systeemkapitalisme. Dat houdt in dat zolang het goed gaat de baten voor het bedrijf zijn, maar zodra er stront aan de knikker komt de lasten naar de staat gaan. Ja, zo wil ik ook ondernemen.
Gerelateerde artikelen:
- Doorbreek de cirkel! (speedreview)
- Willem Middelkoop: ‘De problemen beginnen nu pas’ (interview)
- Middelkoop verwacht nog meer onheil (speedreview)
- Debatteren kun je leren (speedreview)
- Vermolmde FNV (column)
- Bak met ratel (column)
- De projectsaboteur. U bent gewaarschuwd! (speedreview)
- Darwin, ook voor managers (column)
- Tien stellingen (column)
- De glazen mens en de teloorgang van de privacy (achtergrond)
- De volgende hypotheekcrisis (nieuws)
- Een briljante kruisvaarder (speedreview)
- Financiële titels in trek (nieuws)
- Shell - part of the solution? (nieuws)
- Sociale dwangarbeid (column)
- Willem Middelkoop over de dollar (podcast)
- Donkere wolken (speedreview)
- Olie-oorlog op de snelweg (nieuws)
- Als de dollar valt (speedreview)
- Joep Schrijvers over de andere kant van organiseren (speedreview)
- Willem Middelkoop over de permanente oliecrisis (podcast)
- Geen aparte chairman bij Exxonmobil (nieuws)
- Vertrouwen daalt (nieuws)
- Toezichtskapitalisme (column)
- Joep Schrijvers over geluk (podcast)
- Welkom nieuwe arbeidsmarkt (column)
Auteur
Boeken bij dit artikel
| 1 | | Een leven zonder olie is onvoorstelbaar: onze welvaart hebben we zelfs te danken aan de on... | ![]() |
Boeken van deze auteur
| 1 | | In dit boek geeft Joep Schrijvers inzicht in het politieke gedoe in bedrijven. Hij beschri... | ![]() |
![]() | 2 | | In deze aflevering van de reeks Management Topics praat Joep Schrijvers over een doorgesch... |
| 3 | | In dit luisterboek geeft bestsellerauteur Joep Schrijvers inzicht in het politieke gedoe i... | ![]() |
![]() | 4 | | Ook zo'n last van de maandagmorgen? Van dat knagende gevoel dat u weer naar uw werk moet? ... |
| 5 | | 'Geluk' is een boek voor lezers die geïnteresseerd zijn in geluk, zingeving, levenskunst, ... | ![]() |













